ماشينهاي ساده ازنگاه تصاوير

ماشينها وسايلي هستند كه كار ما را آسان مي كننددر تصاوير بالا ماشينهاي ساده را مي بينيد همه اين ماشينهاي ساده نه سوختي مصرف مي كنند و نه ميزان كار را مي كاهند بلكه ميزان نيروي لازم براي انجام كار كاهش مي دهند ارشميدوس دانشمند يوناني گفته است اگر من يك اهرم بسيار ظويل داشتم جهان را به حركت در مي آوردم

یادگیری سازنده

آموختن تجربياتي است كه از طريق آنها مي توان واكنش ناشي از علاقمندي دانش آموزان را شاهد بود موفق ترين معلم كسي است كه از نزديك با مسائل و مشكلات شاگردانش در تماس باشد و آن را در مراحل اوليه يك موضوع درسي مورد ارزيابي قرار دهد. معلم نبايد فقط انتقال ساده اطلاعات و يا شرح دادن مطالب كتاب متكي باشد بلكه او بايد به دانش آموزان خود كمك كند تا درسي را ياد بگيرند اگر آموزش خوب انجام شود موضوعات مشكل كتاب درسي براي يادگيري آسان مي شوديادگيري در كلاس از لحظه اي شروع مي شود كه دانش آموز وارد كلاس مي شود در ابتدا بايد دانش آموز احساس كند كه دارد به گروهي مي پيوندد و نقش مهمي را در آن گروه بازي كند. يادگيري سازنده روش يادگيري مشاركتي و تبادل چند سويه اطلاعاتي است كه هم دانش آموز و هم معلم همگي در حال يادگيري از يكديگر هستند يادگيري فرآيند افزودن مشاهدات ، مفاهيم و اصول به آن طرح مفهومي است كه چار چوب مفهومي موجود ما را تشكيل مي دهد يادگيري همچنين شامل باز سازي چار چوب مفهومي است زماني يادگيري سازنده است كه اول موقيعت براي كشف و وارد شدن در بحث را فراهم كند و بعد از دريافت افكار دانش آموزان و بازنگري كه گام مهمي است و باعث ايجاد ايده هاي در ذهن دانش آموزان مي كند و سپس بايد به دانش آموزان كمك كرد تا براي پرورش افكار خود و مهارت هاي يادگيري اقدام كنند معلم در اين لحظه امكانات و وسايل آموزشي و مورد نياز را در اختيار دانش آموزان قرار مي دهد و بدين صورت به پرورش يعني گسترش و تقويت ايده هاي مفيد دانش آموزان كمك مي كند دانش آموزان بعد از انجام فعاليتهاي يادگيري آن ايده هايي كه در توضيح دادن به كار نمي آيند كنار مي گذارند و بدين صورت ارزيابي تغيير حاصل شده در افكار و مهارتهاي يادگيري آنها رخ خواهد داد در يادگيري سازنده معلم نبايد فورأ و مستقيم به پرسشهاي دانش آموزان پاسخ دهد. بلكه بايد آنها را عادت به تفكر داد تا ميزان توانايي خويش را بيازمايند و اين خود فرصتي مناسبي است براي شناخت مسائل دانش آموزان و به علاوه معلم در تمام مراحل انجام فعاليتها ي مهارتي يادگيري سؤالهايي از قبيل :چرا اين اتفاق افتاد؟ چه دليل مي تواند داشته باشد؟ سعي كند صحت و درستي فكر دانش آموزان را معلوم كند و از دانش آموزان خواسته شود. مسئله مورد نظر را توضيح دهند و تفسير كنند تا فرضيه ها پيدا شود معلم ضمن راهنمايي ذهني دانش آموزان آنها را وادار كند تا ارتباط بين نتايج فعاليتهاي خود را بدست آورند. براي روشن شدن مطالب بالا مثالي از كتاب علوم دوره ابتدايي مي آورم
معلم يك ميله و يك سطل پر از آب و يك قطعه چوب بهبا خود به كلاس مي آورد و از چند دانش آموز مي خواهد تا سطل پر از آب را از روي زمين بلند كنند و بار ديگر از آنها مي خواهد با استفاده از ميله سعي كنند سطل را از روي زمين بلند كنند . دانش آموزان ملاحظه مي كنند كه با ميله وتكيه گاه بهتر و راحت تر مي توانند سطل آب را از روي زمين بلند كنند معلم از آنها مي پرسد اگر دستتان را به تكيه گاه نزديكتر كنيد و يا سطل آب را به تكيهگاه نزديك كنيد در كدام حالت نيروي كمتري نياز است تا سطل را با كمك ميله بلند كنيد؟ در اين لحظه دانش آموزان بيشتر فكر مي كنند و به مشورت با يكديگر مي پردازند و پيش بيني مي كنند و بعد معلم از آنها مي خواهد براي اثبات درستي گفته هايشان آزمايش كنند و آنها يك بار دست خود را به تكيه گاه نزديك مي كنند و يك بار ديگر سطل آب را به تكيه گاه نزديك مي كنند تا درستي و يا نادرستي پاسخ خود به سؤال معلم پي ببرند معلم مي پرسد بچه ها به نظر شما اين ميله چه كمكي به شما مي كند ؟ حتمأدانش آموزان چنين پاسخ خواهند داد؟ گا هي نيروي ما براي انجام كار ها كافي نيست و با استفاده از يك ميله و تكيه گاه به آساني مي توان سطل پر از آب را بالا برد سپس معلم تعدادي وسايلي كه دانش آموزان در منزل يا در مدرسه آنها را ديده و شايد حتي از آنها استفاده كرده است مانند:ناخن گير ، قيچي ، ترازو، در بازكن وانبردست مي دهد و از آنها مي خواهد در اين وسايل محل قرار گرفتن جسم تكيه گاه و قسمتي كه به آن نيرو وارد مي كنند مشخص كنند دانش آموزان با دقت اين وسايل را مورد مشاهده و بررسي قرار مي دهند و پس از فكر كردن و مشورت با يكديگر نتيجه مي گيرند مثلا مي گويند كه در ترازو ، تكيه گاه بين جسم و محل وارد كردن نيرو قرار دارد و در بعضي ديگر مثل ماشين دوخت، محل وارد شدن نيرو بين تكيه گاه و جسم قرار دارد و سپس در برگ گزارش خود نتايج تمام فعاليتهاي كه انجام داده اند ثبت مي كنندسپس معلم توجه دانش آموزان را به بازوي دستشان جلب مي كند و مي گويد بازوي شما مانند ميله به ما كمك مي كند تا بتوانيم چيز هاي سنگين رابرداريم و مفصلهاي تاشونده در استخوانبندي دستتان را خوب لمس كنيد و ببينيد چگونه مثل اهرم عمل مي كنند. در اين جا يك استدلال ساده علمي انجام گرفته است معلم ضمن آزمايش هاي ديگر به دانش آموزان توضيح مي دهد كه اهرم از سه قسمت اصلي دارد و دانش آموزان مي خواهد با توجه به بررسي هاي كه انجام داده اند شكل اهرمها و محل سهقسمت اصلي اهرم در آنها را روي تخته بكشند و مشخص كنند و در برابر هر يك از انواع اهرمها نام و يا عكس آن وسايلي كه در اختيار شان بود بنويسند سپس معلم بچه ها را به حياط مدرسه و يا پارك نزديك مدرسه مي برد و از نزديك الا كلنگ را مي بينند و از دو نفر مي خواهد سوارالاكلنگ شوند و و ازيكي از آنها مي خواهد ازتكيه گاه دورتر بنشيند و يكبار ديگر به تكيه گاه نزديكتر شود دانش آموزان طي يك دوره فعاليتهايمختلف مربوط به درس ماشينها ملاحظه مي كنند كه هر چه جسم به تكيه گاه نزديكتر شود بالا بردن آن جسم آسانتر خواهد شد و هر چه دست ما از تكيه گاه نزديك تر باشد بالا بردن آن جسم مشكل تر خواهد شد هر چه دست ما از تكيه گاه دورتر باشد بالا بردن جسم آسانتر مي شود و نتيجه مي گيرند كه با استفاده از اهرم مي توانند چيز هاي سنگين را آسانتر بالا ببرند. و اهر م ها و هر چيز ديگر كه كار ما را آسان كنند ماشين گفته مي شود پس مي توان گفت كه مهار تهاي يادگيري همان راههاي يادگيري يك مطلب علمي شامل مراحل مانند مشاهده ،پيش بيني ،فرضيه سازي، آزمايش و استدلال و نتيجه گيري و تفسير كردن و…مي باشد و در يادگيري سازنده علوم تجربي بايد توجه داشت كه از طريق موارد بالا مي توان بهتر و بيشتر مطالب علمي را تفهيم نمود پس معلم بايد تمام امكانات را از حيث منابع مطالعه و وسايل آزمايش را فراهم كند

فعالیت هاي روش اكتشافي كمتر سازمان يافته

چگونه سوالات باز بسازيم؟
موارد استفاده سنگ چيست؟
مواد : چند نوع سنگ مختلف ، ورقه هاي سفيد ، چسب

سوالات باز

از اين سنگ ها چه مي فهميد؟
با آن ها چه كرديد؟
آن ها چه استفاده هايي دارند؟
از لحاظ شكل چه تفاوت هايي دارند؟
شباهت آن در چه چيزهايي است؟

بعضي فعاليت هاي ممكن
از دانش آموزان مي خواهيم به سنگ هايشان نگاه كنند آنها را از جهات مختلف(شكل،اندازه و ...)طبقه بندي كنند। بعد هر گروه آن ها را روي ورقه هاي سفيد بچسبانند و مطالب را جداگانه ثبت كنند . بعد هر گروه در مورد نوع سنگ ها و مطالب خود بحث كرده و بايد براي ساير گروه ها شرح دهد ما هم در اين امر به آن ها كمك مي كنيم . با طرح سؤالاتي انگيزه بحث را گسترش مي دهيم . مثلا ((سنگ ها چه استفاده هايي دارند )). بچه ها جواب مي دهند : از برخي براي ساختمان سازي ، مجسمه سازي ، براي زيبايي و ... استفاده مي شود

ماده و خواص آن

به خاطر مي آورم يك روز معلم علوم به كلاس آمد ، و بدون اينكه حرفي بزند شروع كرد به انجام يك آزمايش ، بچه ها با نگاه بين به معلم خيره شده و منتظر بودند كه چه اتفاقي خواهد افتاد او در يك شيشه تا نصف مركب سياه ريخته بود ، و كنار آن توي يك ليوان مايعي بيرنگ شبيه آب قرار معلم با قطره چكان مقداريامايع بيرنگ كه ما همه فكر مي كرديم آب است، را توي شيشه دوات ريخت ، همه مشاهده كرديم كه مركب آن بيرنگ شد. بچه ها مرتب علت اين اتفاق را از معلم سؤ ال مي كردند. معلم مان در پاسخ گفت :« داخل ليوان آب نبود يك ماده شييميايي به نام كلسيم كلريد بود كه قبلأ من اين نمك را در آب حل كرده بودم اين ماده خاصيت رنگبري دارد و سبب بي رنگ شدن مركب سياه شد. ما فكر مي كرديم معلمان دارد مركب را به آب تبديل مي كند. آيا تا حالا ديده ايد كه گلوله ها بالا و پايين مي روند . من ديده ام . معلم مان در كلاس مقداري قطعات سنگ مر مر و مقداري نمك و كمي كلريد ريك اسيد وچند گلوله نفتالين و يك لوله شيشه اي پايه دار و كمي رنگ غذايي با خود به كلاس آورده بود. او در لوله اي شيشه اي قطعات مرمر را قرارداد و اسيد و مقداري آب روي آن اضافه كرد، و با رنگ خوراكي رنگش كرد. قرمز شده بود. چند گلوله نفتالين را داخل مايع انداخت ، اول مشاهده كرديم كه گلوله ها ته نشين شدند. بعد به داخل آن نمك خوراكي اضافه كرد و به هم زد ، تا آن جا كار را ادامه داد ، كه گلوله ها شروع به بالا آمدن در مايع كردند. هر گلوله وقتي به سطح مايع ميرسيد ، خود به خود پايين مي رفت. و اين كار مرتبأ ساعتها ادامه داشت. خيلي جالب بود وحس كنجكاوي ما را برانگيخته بود ، معلم مان گفت: بچه ها از واكنش بين اسيد و قطعات سنگ مرمر يك گازي به نام دي اكسيد كربن آزاد مي شود ، اين گاز به صورت حبابها يي به دور گلوله هاي نفتالين مي چسبد، و جرم حجمي گلوله ها و حبابها ي چسپيده به آن از جرم حجمي مايع كم است ، ودر نتيجه گلوله بالا مي آيد . و قتي به سطح مايع ميرسد، گاز وارد هوا مي شود و حبابها حذف مي گردد، و در نتيجه جرم حجمي ، آن زياد شده و پايين مي آيد. شما مي توانيد در منزل با سركه و جوش شيرين همين آزمايش را انجام دهيد. به راستي كه مواد ا عجاب انگيز هستند. ماده به هر چيزي گفته مي شود كه لمس مي گردد و ديده مي شود و به طريقي وجودش احساس مي شود و در محيط اطراف ما وجود دارد مانند انسان، پشه ،ديوار ، سنگ ، خاك ، گياه ، ميكروب ، قند ،نمك ، آهن ، هوا ، كاغذ ، نايلون و...تمام مواد حجم و جرم دارند و مواد مختلف از لحاظ جرم و حجم تفاوت دارند. در دنيا ماده به سه حالت« جامد، مايع و گاز » وجود دارند. اين سه حالت ماده( در اثر گرما يا سرما) قابل تبد يل به هم هستند. يك ماده در حالات مختلف (جامد، مايع و گاز ) خواص متفاوتي دارد. موادي كه به عنوان سنگ ، چوب ، شيشه ، پلاستيك وفلز شناخته مي شوند خواص مشخصي دارند كه كمك مي كند آنها را بشناسيم. برخي از مواد به خوبي در آب حل مي شوندمانند( نمك خوراكي ، شكر) و حلاليت برخي ديگر ناچيز است مانندآهك و بعضي نيز اصلأ در آب حل نمي شوند مانند( روغن ،خاك ) و برخي از مواد روي آب شناور مي مانند مانند ( روغن ، نفت ، پودر گوگرد و خاك اره ، زغال ...) و بعضي مواد در آب فرو مي روند مانند( ماسه و سنگ ، خاك و...)

ماده واقعي يا ترمز هوايي

ماده واقعي يا ترمز هوايي
بار ها براي شما پيش آمده كه با همكلاسيهاي خود موشك كاغذي درست كرده ايد و در حياط مدرسه آن را در هوا پرتاب نموده و هوانوردي كاغذ را در هوا تماشا كرده ايد. و حتي در مزرعه ء گندم ، موج برداشتن مزرعه گندم در بعد از ظهر و يا چرخش و جابه جاي پر سفيد و سبكي در آسمان رها شده است . شاهد بوده ايد. راستي آيا به سطح دهانه يك بطري فوت كرده ايد؟ هواي داخل بطري به ارتعاش در مي ايد. و صدايي شبيه سوت شنيده مي شود. يا در روزهاي توفاني ديده ايد كه چگونه باد پنجره ها را مي لرزاند ، درها را به هم مي كوبد و شاخه هاي خشك را به شيشه ها مي زند. و حتي بادي كه بر فراز دودكش خانه ها مي وزد مي تواند صدايي هراس آور توليد كند. حتي برخي از مردمان قديم و اوليه اعتقاد داشته اند كه صداي باد در ميان درختان جنگل ، آواي خدايان است. و حتي درداستانهاي افسانه ا ي آمده كه مردم به كمك باد و بادبادك پيامهاي خود را براي خدايان آسماني خود به هوا مي فرستادند. در چين باستان از ، بادبادكهايي استفاده مي كردند تا چراغهايي جادويي و وسايل ديگري را كه با كشيدن سيم به وزوز در مي آمد ، به هوا بفرستند و شبها در بالاي سر سربازان دشمن قرار دهند. و ارتشهاي آن زمان از باد و بادبادك براي فرستادن جاسوس به خطوط دشمن استفاده مي كرده اند. امروزه هم ما مي بينيم كه هوا چه پديده اي جالب است . خيلي از شما كه در مناطق سردسير و كوهستاني زندگي مي كنيد ، جريان چرخشي هوا را در توفانهاي برف مي توانيد ببنيد . دانه هاي برف چگونگي حركت و پيچش هوا را نمايش مي گذارند. اين پديده ها و هزاران تغييرات آب و هوايي كه در سرتاسر جهان درباره آنها از طريق تلويزيون و يا شايد خودمان شاهد آن بوده ايم ، ما را متقاعد مي سازد كه هوا « ماده اي واقعي » است. و در فهم چگونگي پرواز پرندگان ، هواپيما ها و عملكرد چترنجات به منزلهء ترمز هوايي به ما كمك مي كنند. شما از نيروي باد مي توانيد براي به كار انداختن ، آسيابهاي بادي و بادگير ها و حتي بچه ها ! عنكبوتها نيز از باد براي تنيدن تار استفاده مي كنند . و با آويزان شدن از تار تازه تنيده شده و قرارگرفتن در مسير باد شبكهء تارهاي خود را مي سازند . همهء ما حركت ابرها را كه در اثر باد به سرعت حركت مي كنند، ديده ايم. مي دانيم كه هوا وجود دارد . هوايي را كه نمي توانيم حس كنيم و آرام وبي حركت است. اما هوا هميشه آرام نيست . تابش خورشيدهوا راگرم مي كندو در بعضي جاها هوا از جاهاي ديگر گرمتر مي شود. هواي گرم رو به بالا مي رود و هواي سرد به حركت در مي آيد تاجاي آن را بگيرد . اين هواي متحرك را «باد» مي ناميم

فعاليتهاي مربوط به مهارتهاي يادگيري درس علوم

بسازيد:بچه ها با استفاده از مقوا ، مداد هاي رنگي ، چسب و جعبه خالي كارتون در گرو ه هاي خود مدلهاي از عكس حيوانات و گياهان درست كنيد . و آنها را رنگ آميز كنيد و در درون جعبه خالي رابطه تغذيه اي آنها را به صورت زنجيره ء غذايي و شبكه غذايي نشان دهيد

بپرسيد و گزارش تهيه كنيد: بچه ها از بزرگترها و كسا ني كه در زمينهء محيط زيست صاحب نظر هستند بپرسيد اگر اندامهاي مرده گياهان وجانوران تجزيه نمي شدند، چه رخ مي داد؟

بازي كنيد: بچه ها همگي با هم به ايفاي نقش بپردازيد به اين صورت يكي نقش يك درخت و يك نفر نقش گاو ويك نفر نقش خورشيد و يك نفر هم نقش انسان ، همه بايد از قبل مطالب مربوط به نقش خود را خوانده و تمرين كنند . معلم تان به شما در اين بازي كمك مي كند و لباسهاي مخصوصي كه از قبل با كمك معلم تان طراحي و آماده كرده ايد ، بپوشيد و با دوستانتان در فيلم زنجيرهء غذايي به ايفاي نقش بپردازيد. واقعأ لذت خواهيد برد و خيلي خوب با روابط غذايي بين موجودات زنده آشنا خواهيد شد.

فعاليتهاي مربوط به مهارتهاي يادگيري

مشاهده كنيد:بچه ها را به محل زندگي وزغ و قورباغه ببريد .يا يك وزغ ويك قورباغه به كلاس بياوريد و با مشاهده آنها بتوانند شباهتها و تفاوتهاي آنها را بگويند

بحث كنيد:تنفس قورباغه را تماشا كنيد و درمورد روش تنفسي آنها در گروه هاي خود بحث كنيد
نقاشي كنيد:با استفاده از مداد رنگي و مقوا مراحل تبديل شدن نوزاد قورباغه به قورباغه بالغ را بكشيد. و در تابلو كلاس نصب كنيد

بازي كنيد:بچه ها درگروه ها ي خود در مورد رابطهء غذايي گياهان و جانوران بحث كند و پس از بحث ، نمودار « زنجيرهء غذايي را بكشندو نشان دهند موجودات زنده چگونه از نظر تغذيه به گرو ه هاي ديگر وابسته اند

فرضيه ارائه كنيد :در كتابهاي درسي خوانده ايد كه زنجيره هاي غذايي با گياهان آغاز مي شود. گياهان غذاي خود را از كجا به دست مي آورند؟

فكر كنيدو عقيده خود را بگوييد: تصور كنيد خورشيد از بين برود . بر سر حيات در كرهء زمين چه مي آيد؟

بسازيد:بچه ها با استفاده از مقوا ، مداد هاي رنگي ، چسب و جعبه خالي كارتون در گرو ه هاي خود مدلهاي از عكس حيوانات و گياهان درست كنيد و آنها را رنگ آميز كنيد و در درون جعبه خالي رابطه تغذيه اي آنها را به صورت زنجيره ء غذايي و شبكه غذايي نشان دهيد

بپرسيد و گزارش تهيه كنيد: بچه ها از بزرگترها و كساني كه در زمينهء محيط زيست صاحب نظر هستند بپرسيد اگر اندامهاي مرده گياهان وجانوران تجزيه نمي شدند، چه رخ مي داد؟

بازي كنيد: بچه ها همگي با هم به ايفاي نقش بپردازيد به اين صورت يكي نقش يك درخت و يك نفر نقش گاو ويك نفر نقش خورشيد و يك نفر هم نقش انسان ، همه بايد از قبل مطالب مربوط به نقش خود را خوانده و تمرين كنند . معلم تان به شما در اين بازي كمك مي كند و لباسهاي مخصوصي كه از قبل با كمك معلم تان طراحي و آماده كرده ايد ، بپوشيد و با دوستانتان در فيلم زنجيرهء غذايي به ايفاي نقش بپردازيد. واقعأ لذت خواهيد برد و خيلي خوب با روابط غذايي بين موجودات زنده آشنا خواهيد شد

يك آزمايش طرح كنيد: كاشتن دانه چه امتيازاتي نسبت به افتادن مستقيم دانه ها به روي زمين دارد؟ آيا مي توانيد درستي نظر خود را با آزمايشي نشان دهيد ؟
مشاهده كنيد:رشد گياهان راروي ديوارهاي نمناك و تنهء فرو افتادهءدرختان مشا هده كنيد

بررسي كنيد: مقداري دانه را به چهارقسمت كنيد . و هر قسمت را لاي دستمال كاغذي و در كيسه اي پلاستيكي بگذاريد. آنها را در چهار محيط ،خشك و سرد ، خشك و گرم ، مرطوب و سرد ، مرطوب وگرم قرار دهيد و نتايج را بررسي كنيد


بحث كنيد:دانه هايي را جمع آوري كنيد ( اگر دانه در دسترس نباشد از تصاويري استفاده كنيد كه چگونگي جابجا شدن دانه ها را نشان ميدهند) روشهاي مختلف جابجايي دانه ها را در كلاس مورد بحث قرار داده و كليه ء راههاي ممكن جابجايي دانه ها را روي تخته بنويسيد


تحقيق و گزارش تهيه كنيد:بچه ها دربارهء عواملي مانند آتش سوزي جنگلها ، قطع بي رويهء درختان ، حشرات ، چريدن دامها و... كه مي تواند درختان ما را از بين ببرد تحقيق و گزارشي تهيه كنيد

مقايسه و طبقه بندي كنيد: انواعي از گلهاي محل زندگي خود را جمع آوري كنيد و به كمك معلم خود نام آنها را از كتابهاي علمي پيدا كنيد. و از نظر خصوصياتي مانند اندازه ، كاربرد ، رنگ ، بو ، شكل و... مقايسه و طبقه بندي كنيد

گياها ن

گيا هان
برخي از دانشمندان گياه شناس عقيده دارند كه بوي گل سرخ ،از چهل نوع بوي مختلف تشكيل شده است .پس مي توان گفت گل سرخ ، كلكسيوني از بو هاي خوش است. البته نبايد فراموش كرد كه برخي از گلها از خود بوي ندارند. حتي گلها از نظر شكل و تعداد گلبرگها و رنگ آنها با هم تفاوتهاي دارند. راستي بچه ها گلها براي چه به وجود مي آيند؟ گلهاي زيبايي كه ما هر سال مي بينيم فقط براي نگاه كردن به وجود نيامده اند. گيا هان گل دارند تا بتوانند دانه بسازند. يك پودر زرد رنگ به نام «گردهء گل » نقش مهمي را در ساختن دانه بازي مي كند. قاعدتأ گردهء گل بايد از يك گل به گل ديگري منتقل گردد. بعضي از گياهان براي منتشر ساختن گرده به وزش باد متكي هستند، ولي حشرات كه رنگ و يا عطر گل گياهان را دوست دارند . سبب
انتقال گرده ء گلها مي شوند. گياهان همچنين شيرهء گياهي مي سازند كه حشرات آن را مي نوشند. و هنگام نوشيدن شيره،مقداري از گرده به بدن حشره مي چسبد . و وقتي اين حشره بر روي گل ديگري مي نشيند
مقداري از گرده را به گل بعدي منتقل مي راستي بچه ها به نظر شما موفق ترين گياهان كدامند؟

راستي به اين زنبور عسلها نگاه كن


اين زنبور عسل ها چه چيزي از گل مي گيرد؟ زنبور عسل از گل غذا ( شيره يا شهد شيرين و غليظ) مي گيرد. وقتي كه يك زنبور عسل وقت زيادي صرف مي كند و به نظر مي آيد كه پاهايش را به يكديگر مي مالد ، ممكن است كه در حال بار كردن گردهء گل در كيسه هاي موجود در روي پا هاي عقبي اش باشد. همانطور كه قبلا گفته شد گل براي ساختن دانه به اين گرده احتياج دارد. بنابرين زنبور عسل هنگامي كه براي خودش غذا جمع آوري مي كند ، در حال كمك كردن به گل است. راستي موفق ترين گياهان كدامند؟
موفق ترين گياهان از نظر شكل و اندازه گوناگون هستند. مثلا درخت بلوط بعد از ده سال يا بيشتر ، گل مي دهدو از اين زمان به بعد ممكن است 500 سال عمر كندو طولش به 30 متر برسد وسالانه ميوه هايي دهد كه انباشته از مواد غذايي باشد. بعضي از گياهان در طول چند هفته رشد مي كنند، دانه مي دهند و مي ميرند ، در صورتي كه بعضي از آنها چند صد سال عمر مي كنند.

گوش و صدا ها

گوش و صدا ها

آيا مي دانيد كه سفره ماهي خال آبي ، داراي يكي از قديميترين ساختمانهاي گوش در دنياي جانوران لالهء گوش انسان او را قادر مي سازد كه سمت شنوايي بالا – پايين را تشخيص دهد. شكل باز عجيبتر و جالبتر گوشهاي خفاش رنگ پريده است كه براي جهت يابي دقيقتر به كار گرفته مي شود.بنابرين تشخيص شنوايي از بالا يا پايين را در واقع شكل و فرم لالهء گوش امكان پذير مي سازد. گوش خارجي امواج صوتي را جمع مي كند واز طريق مجرايي به گوش مياني مي فرستد. يك تكه بافت نازك پرده كه پردهء گوش خوانده مي شود در انتهاي مجراي گوش بصورت عرضي كشيده شده است. امواج صوتي با پرده برخورد مي كنند . و باعث جلو و عقب رفتن سريع آن مي شود. هر چه صدا بلندتر باشد پردهء گوش محكمتر مرتعش خواهد شد. صدا از پردهء صماق به سه استخوان ظريف منتقل مي شود و بعد از عبور از آن به يك لولهء دراز شبيه به حلزون وارد مي شود. سپس صدا به اعصابي مي رسد كه يك پيغام را به مغزتان مي فرستد . آن موقع مغز به شما مي گويد كه معني اين صدا چيست. تمام اين اعمال سريع انجام مي شود.

فعاليت اول:بچه ها شكل گوش انسان را تهيه كنيد محل قسمتهاي اصلي گوش خارجي ؛ گوش مياني و گوش داخلي را معين كنيد و در موروظيفهء آنها بحث كنيد

فعاليت دوم:بچه ها بهترين راه براي ساختن تلفن از قوطيهاي حلبي و نخ چيست

فعاليت سوم:دربارهء تشخيص صدا هاي غير عادي كه از پشت يك پرده مي آيندمسابقه ترتيب دهند. اين صدا ها مي تواندصداي قيچي ،تركاندن توپ لاستيكي ، ريختن آب، كشيدن كبريت ، پاره كردن پاكت يا مچاله كردنش و يا تكان دادن سنگ در داخل يك ظرف باشد
فعاليت چهارم:تعيين كنيد صدا ها را چگونه بلندتر يا كوتاه تر مي مثلا هنگام زدن ضربه محكم تر به طبل ياتغيير فاصله شنونده از منبع صدا ، صدا ها چه تغييري مي كنند

آمورش معلمان پايه سوم ابتدايي- علوم تجربي
نام درس انتخاب شده :آشنايي با منابع انرزي
بچه ها امروز قرار است چند فعاليت انجام بدهيم اين فعاليتها در گروه انجام مي شود . براي فعاليت امروز گروه چهار نفر ي مناسب است امروز مي خواهيم درباره منابع انرژي صحبت کنيم. ورقه هايي در اختيار تان قرار مي دهيم و دوست دارم آنچه در مورد منابع انرژي مي دانيد بنويسيد و جدو لي مانند اين جدول بکشيد.
آنچه در مورد انرژي و منابع آن مي دانيد
بچه ها : حتمأ شما در کلاس، اول و يا دوم يا در کتا ب هاي علمي در مورد ا نرژي خوانده ايد اطلاعاتي که مربوط مي شود به انرژي آنها را بنويسيد . هر کسي بطور جداگانه بنويسد. مثل جدول من بکشيد در برگه ها يتان . ستو ني را در سمت راست بکشيد.
مفسر: معلمان عزيز دانش آموزاني که در اين فعاليت شرکت کردند هيچگونه فعاليت مقدماتي انجام ندادند. حالا هر گروه برگهاي خود را در اختيار گروه ديگر قرار مي دهند تا ليست کاملي از آنها تهيه نمايند . تا مطلب تکراري نباشد.
معلم: حالا يک گروه که آمادگي بيشتر دارد مي تواند گزارش دهد.
دانش آموز گروه اول : آنچه در مورد انرژي مي دانم
1-براي انجام دادن کارها به انرژي نياز داريم.
2-براي انجام بعضي کار ها مانند راه رفتن ، مطالعه کردن به انرژي کمتري نياز داريم.
دانش آموز گروه دوم : آنچه در مورد انرژي مي دانم
1-براي انجام دادن برخي کار ها مانند وزنه برداري ، طناب بازي و... به انرژي بيشتري نياز داريم.
2-همه چيز هاي که در اطراف ما حرکت مي کنند انرژي دارند. اين انرژي حرکتي مي نامند.

معلم: سعي کنيد تکر اري ها را نگوئيد.



1- ما براي پختن غذا ، گرم کردن خانه و... از انر ژي گرمايي استفاده مي کنيم.
2- انرژي گرمايي موجب ذوب شدن برف ، يخ و تبديل آن به آب و تبديل آب به بخار آب مي شود.

معلم : از صحبتهاي شما متوجه شدم که همه شما مي دانيد انرژي گوناگون هستند اين گوناگوني علت دارد . چرا انرژي ها با هم فرق دارند؟ ما مي خواهيم بدانيم چرا اين انر ژي ها با هم فرق دارند و چر ا گو ناگونند و چگونه عملأ مي توانيم نشان دهيم که انرژيها ي مختلف به هم تبديل مي شوند.

دانش آموز يکي از گرو ه ها اجازه مي گيرد و مي گويد : « شايد جا هائيکه از اين انرژي ها استفاده مي شود با هم فرق دارد. »
معلم: کتاب را باز کنيد و به صفحه عنواني کتاب نگاه کنيد در اين شکل چه مي بينيد؟

يکي از دانش آموزان: وسيله اي مثل پنکه است .

معلم: پنکه خانه شما چه انرژي را به انرژي ديگر تبديل مي کند؟

دانش آموز : انرژي برق را به انرژي حرکتي تبديل مي کند.

معلم : خوب ، اين وسيله در تصوير عنواني چه انرژي را به انرژي حرکتي تبديل مي کند؟

دانش آموز: انر ژي باد

معلم: از کجا فهميديد؟

دانش آموز: از آنجاي که اين تصوير يک روز بادي را نشان مي دهد و به بنظر مي رسد که ابر
ها حرکت مي کنند.
معلم : آيا در بين شما کسي است که اين وسيله را ديده باشد؟

دانش اموزان: سکوت مي کنند .

معلم: اين وسيله توربين بادي نام دارد که در مناطق بادخيز استفاده مي شود و انرزي باد را به انرزي حرکتي تبديل مي کند و از ان براي توليد الکتريسيته و يا کشيدن آب چاه استفاده کرد.

معلم: به اندازه کافي فکر نکرده ايد من به هر گروهي چند کارت تصويري (اتومبيل،فرفره کاغذي ، توربين آبي ؛ کوره آفتابي ؛ آبگرمکن خورشيدي و...)به شما عزيزان مي دهم با دقت به آنها نگاه کنيد چه چيزي در اين تصاوير مي بينيد و دوست دارم شما چيزي درباره اين تصاوير بدانيد. به هر گروه وسايلي داده مي شود براي انجام آزمايش همه بايد براي بهتر ياد گرفتن درس امروز بايد به يکديگر در گروه شان کمک کنند. حالا من به شما کاغذ ؛ سنجاق و تکه چوب مي دهم يک فرفره بسازيد و چگونه مي چرخد هر گروه اين آزمايش را انجام دهند. در حين آزمايش ها هر چه مشاهده مي کنيد بنويسيد.

معلم: خوب حالا کدام گروه آمادگي پاسخ دادن دارد؟

گروه دوم : فرفره کاغذي که ما با کمک هم در گروه ساخته بوديم به آن يک بار فوت کرديم و بار ديگر در معرض باد پنکه گرفتيم فهميديم که فرفره ما با استفاده از انرژي باد مي چرخد.
معلم: آفرين درست است. کدام گروه مي تواند بگويد اتومبيل براي حرکت خود چه
انرژي استفاده مي کند ؟ (به تصوير کارت شماره يک نگاه کنيد.)
بچه ها از گروه هاي مختلف دستشان را بالا مي برند .
دانش آموز : از بنزين استفاده مي کند . اگر بنزين نباشد اتومبيل حرکت نمي کند .

معلم : آيا با نظر دوستان موافقي ؟

دانش آموزان : بله

معلم : در اتومبيل چه نوع تبديل انرژي روي مي دهد؟

دانش آموز : انرژي بنزين به انرژي حرکتي تبديل مي شود.

معلم : مي تواني بيشتر توضيحي دهي ؟

دانش آموز : بنزين مانند نفت يک ماده سوختني است .

معلم : درست است اتومبيل براي حرکت خود انرژي لازم دارد و اين انرژي لازم را از انرژي سوخت بدست مي آورد . پس شمع هم يک ماده سوختني بود که در موقع
سوختن انرژي گرمايي توليد مي کند. راستي شمع ديگر داراي چه انرژِ ي است؟

دانش آموزان: انرژي نوراني هم دارد.

معلم: نفت و بنزين از مواد سوختني هستند ، اين مواد سوخت ناميده مي شوند و انرژي دارند. خوب بچه ها به غير از نفت و بنزين چه مواد سوختني مي شناسيد؟كمي فكر كنيد در خانه شما وجود دارد.

يكي از دانش آموزان: گاز

دانش آموز ديگر: زغال

معلم: آفرين بچه ها درست است غير از نفت و بنزين ،گازوئيل ، زغال سنگ ، گاز و چوپ هم انرژي سوخت دارند.
معلم: از مواد سوختني كه نام برديد چه استفادهء مي كنيد؟

دانش آموزان گروه اول: براي گرم كردن خانه

معلم: گروه دوم ديگه چي؟

دانش آموزان گروه دوم: براي گرم كردن آب

معلم : گروه سوم ديگه چي ؟

دانش آموزان گروه سوم: براي حركت اتومبيل ، كاميون و قطار و...

معلم : گروه چهارم

دانش آموزان گروه چهارم: براي به حركت در آوردن هواپيما و كشتيها

معلم: به تصوير كارت شماره دو با دقت هر گروه نگاه كنيد . در روي اين كارت عكس سه قايق مي بينيد مشخص كنيد هركدام از اين سه قايق براي جا به جا شدن از چه نيروي استفاده مي كنند؟ با هم مشورت كنيد و نتيجه مشورت خود را در گزارش
خود ياداشت كنيد. و زير هر قايق بنويسيد.




معلم : گروه سوم پاسخ دهند.
گروه سوم : در يك قايق سوخت بنزين ( انرزي مواد سوختني به انرژي حركتي تبديل مي شود.) در قايق دومي روي كارت از انرژي ماهيچه اي زير اين اقا با پارو قايق
را روي آب به حركت در آورده است. و در قايق سومي چون بادبان دارد انرژي باد
به حركت آن كمك مي كند.


معلم: گروه هاي اول و دوم و چهارم با پاسخ بچه هاي گروه سوم موافقي

گرو ه هاي ديگر: بله

معلم : يكي از بچه هاي گروه چهارم بيايد كنار تخته سياه و پاسخ اين سؤال را بنويسد.



دانش آموز: مي نويسد. قايق شماره اول : انرزي سوخت ! انرژي حركتي
قايق شماره دو: انرژي ماهيچه اي ! انرژي حركتي
قايق شماره سه: انرژي باد !انرژي حركتي

معلم: ازمايش صفحه .... کتاب را هر گروه انجام دهد. اول با کمک کاغذ يک ورقه مارپيچي مانند درست کنيد و در بالاي شمع روشن بگيريد. و در حين انجام آزمايش هرچه که مشاهده مي کنيد بنويسيد.

معلم : کدام گروه آماده است که بخواند .

دانش آموز گروه چهارم: گرماي حاصل از سوختن شمع باعث چرخش کاغذ شد .

معلم: چه انرژي به انرژي ديگر تبديل شد؟

دانش آموزان : انرژي گرمايي به انرژي حرکتي تبديل شد.

مفسر: همانطور که در اين روش تدريس مي بينيد معلم از انواع پرسشهاي سازنده و
متمرکز کننده و... سعي دارد استفاده کند و همچنين از همان ابتدايي تدريس معلم سعي دارد از هر چهار نوع تاکتيک آغاز کننده ( مشاهده ناهمخوان ، ايجاد رقابت ,
تعيين انتظارات و مسئله آفريني ) استفاده کنند و در گفتگوي خود با دانش اموزان
سعي مي کند در برابرپاسخ بچه ها با استفاده از کلماتي مانند درست است , خوب
است و مثال بزنيد و... از انواع واکنش معلم استفاده کند. ( انواع واکنش معلم
عبارتند از : الف- پذيرفتن ب- رد کردن پاسخ ج- توضيح خواستن د- شاهد خواستن
و- از ديگري پرسيدن ) و بهتر است تاکتيک هاي متمرکز کننده درس براي حفظ و
درگيري دانش آموزان در کار هاي عملي و يادگيري مطالب به خوبي استفاده شود.
( تاکتيک هاي متمر کز دهنده درس عبارتند از : انواع فعاليتهاي آزمايشگاهي ، ايفاي
نقش ، نمايش ، جويش ، انواع گردش علمي )

معلم: يك منبع بسيار بزرگ انرژي چيست؟

دانش آموز از گروه اول : آ ب

دانش آموز از گروه دوم : مو اد سوختني

معلم : درست نيست البته اينها منابع انرژي هستند اما ما در طبيعت يك منبع بسيار بزرگ داريم. كمي بيشتر فكر كنيد.

دانش آموز :خورشيد

معلم : درست است آفرين بچه ها خورشيد يك منبع بسيار بزرگ انرژي است خورشيد به زمين چه مي فرستد؟

دانش آموزان باهم: نور و گرما مي دهد.

معلم : استفاده از كدام نوع انرژي كه من روي تخته سياه نوشته ام هوا را بيشتر آلوده مي كند؟ ( انرژي برق – انرژي سوخت – انرژي آب )

دانش آموزان گروه چهارم : انرژي سوخت

معلم : چرا ؟

دانش آموزان گروه چهارم : زيرا ما در محل زندگيمان هر روز شاهد هستيم كه از عقب ماشينها (لوله اگزوز) دود هاي خارج مي شود

دانش آموزي از گروه سوم: خانم معلم ما قبلأ تهران زندگي مي كرديم آنجا آنقدر ماشين زياد هست و حتي كار خانه هاي اطراف شهر تهران وجود دارد كه از سوختهاي مانند گازوئيل ، بنزين و نفت استفاده مي كنند و هواي شهر تهران خيلي آلوده است.
معلم : پس استفاده از كدام منبع انرژي مجاني است و موجب آلودگي هوا نمي شود؟
دانش آموزان : انرژي خورشيد
معلم : چه وسيله اي مي شناسيد يا ديده ايد كه انرژي خورشيد استفاده مي كند. به كارت هاي تصويري كه در اختيار داريد نگاه كنيد . و بگوئيد.
دانش آموز گروه اول: ماشينهاي هسند كه با انرژي خورشيد استفاده مي كند .
معلم: خوب در اين ماشينهاي خورشيدي انرژي خورشيد به چه انرژي تبديل مي شود؟
دانش آموزان: انرژي حركتي
معلم : تصوير صفحه ... كتاب نگاه كنيد اين وسيله آب گرم كن خورشيدي است. حالا در گروه هاي خود با استفاده از وسايلي در اختيار شما مي گذارم مثل عكس كتاب يك آب گرمكن خورشيدي بسازيد و با استفاده از ورقه آلومينيمي و يك توپ پلاستيكي مثل مدلي كه روي ميز من قرار دارد با كمك يكديگر يك كوره افتابي مي سازيم و اين دو وسيله را در معرض خورشيد در حياط قرار مي دهيم و آزمايش مي كنيم . ( دانش آموزان آبگرم كن خورشيدي و كوره آفتابي كه ساخته اند به حياط مدرسه مي برند و مي بينند كه آب گرم مي شود. )
معلم : از اين آزمايش چه نتيجه گرفتيد ؟
دانش آموزان : آب گرم كن خورشيدي و كوره آفتابي انرژي خورشيدي را به انرژي گرمايي تبديل مي كنند.
معلم: درست است.
معلم: بچه ها ياد تان باشد كه در زندگي در مصرف انرژي صرفه جويي كنيم زيرا استفاده نادرست و زياد سوختها باعث آلودگي هوا مي شود و با مشكل كمبود انرژي روبرو خواهيم شد. خورشيدبه عنوان بزرگترين منبعانرژي از نعمت هاي خداوند است كه ما در اختيار داريم.
معلم: اين چها ر سؤال را روي تخته مي نويسيد:
سوال اول: براي صرفه جويي در مصرف انرژي برق در خانه خود چه راههاي پيشنهاد مي كنيد؟
سؤال دوم: اگر براي مدت يك هفته برق محله شما قطع شود چه تغييري در زندگي شما ايجاد مي شود. ؟
سؤال سوم : در قديم براي تبديل گندم به آرد از چه نوع انرژي بيشتر استفاده مي كردند؟
سؤال چهارم: اگر روزي نور و گرماي خورشيد تمام شود چه اتفاقي مي افتد؟
سؤال پنجم: اگر روزي سوخت ها تمام شوند زندگي ما چه تغييري مي كند؟
معلم: در ضمن يك هفته وقت داريد در مورد اين سؤالات تحقيق كنيد و در اين مورد مي توانيد از من ، والدين خودتان و يا حتي كتاب استفاده كنيد . كتا بها ي مناسبي كه در كتابخانه وجود دارد كه مي تواند به ما كمك كند. هر گروه در برگه هاي گزارش نهايي خود پاسخ اين سؤالات را بنويسند. و در جلسه بعد در مورد اين سؤالات در كل بحث خواهيم كرد. در ضمن فعاليت چرخ آبي بسازيد در صفحه ... را با كمك همديگر بسازيد و در جلسه بعد چرخ آبي تا ن را امتحان مي كنيم .
معلم : بچه ها من متشكرم از همكاري گرم و صميمانه شما امروز من خيلي چيز هاي خوب در باره انرژي از شما ياد گرفتم. اسم خود را بر روي برگ ها يتان كه كار گرو هيتان است بنويسيد تا بعدأ در صورت نياز به آن بتوانيم دسترسي پيدا كنيم.امروز همگي يادگرفتيم كه منابع انرژي براي انجام كار روزانه بدنمان لازم است. با منابع انرژي ( مواد سوختني ) لازم براي حركت وسايل نقليه آشنا شديم. و نام چهار ماده سوختني را ياد گرفتيم با كاربرد انرژي خورشيدي و انرژي باد و... آشنا شديم. وياد گرفتيم كه انژيهاي مختلف به يكديگر مي توانند تبديل شو ند. ..

از آزمایش هوا لذت ببرید

از آزمایش هوا لذت ببرید:آزمایش شماره یک: مجموعه ایی از عکس اسباب بازیهای هوایی مانند بادبادکها ،کایتها ،بالونها ،موشکها تا هواپیما ها و... گردآوری کنید و با استفاده از عکس ها مدلهای ساده و کوچک از آنها را با همکاری یکدیگر بسازید و در جریان هوا (باد) آنها را از ارتفاع بلند رها کنید و ببینید چگونه جریان هوا به حرکت آنها کمک می کند؟
آزمایش شماره دو: یک قطره چکان بسازید و در باره اینکه هنگام برداشتن چند قطره آب چگونه حباب پلاستیکی آن را کنترل می کنید با یکد یگر گفتگو کنید
آزمایش شماره سه: قایق چوبی کوچکی با بادبان کاغذی و دکل چوبی بسازید سپس آن را در استخر یا در ظرف بزرگ آب که بتوان در آن باد ایجاد کرد شناور کنید . باد را با پنکه ای کوچک می توانید ایجاد کنید
آزمایش شماره چهار: یک بطری شیشه ای را تا سه چهارم آن را از آب پر کنید و آن را به طور واژگون در یک ظرف کوچک آب قرار دهید . تغییر فشار هوا بر سطح آب داخل بطری را مورد توجه قرار دهید و بر ای مدرج کردن این هواسنج ساده نوار کاغذی بر سطح خارجی شیشه بچسبانید و سطح آب را در یک روز خوب ، یک روز مرطوب و دم گرفته بر روی کاغذ مشخص کنید اگر سطح آب بالا برود نشانه هوای خوب و چنانچه پایین باشد نشانه بارندگی احتمالی است
آزمایش شماره پنج: باد کنکی را باد کنید و آن را در مسیر باد رها سازید . وقتی مسیر حرکت آن مشخص شد سعی کنید مدت زمانی را که طول می کشد تا بادکنک فاصله مشخصی را بپیماید اندازه بگیرید و سرعت تقریبی آن را با کمک هم محاسبه کنید
آزمایش شماره شش: با یک نی ، یک قرقره ، نخ و مقداری خمیر ، چند ورق کاغذ سبک ،چسپ و مدادی که انتهای آن پاکن دارد یک باد نما را با کمک یکدیگر با توجه به عکس یک بادنما بسازید و باد نمای خود را برروی سطح صاف مانند دیوار طوری نصب کنید که علامت شرق آن به سمتی باشد که خورشید طلوع می کند حالا عقربه آن را در جهت باد می چرخد تماشا کنید
آزمایش شماره هفت: دو توپ پینگ پونگ را بردارید و سوراخ کوچکی بر هر یک ایجاد کنید با دقت رشته نخی را از هر توپ عبور دهید . و آنها را از یک قطعه چوب طوری آویزان کنید که حدودأ سه سانتی متر از هم فاصله داشته باشند حالا قطعه ای نی را بردارید و آن را تقریبأ وسط دو توپ نگه دارید و سعی کنید با دمیدن در آن دو توپ را از هم باز کنید
آزمایش شماره هشت: یک بطری پلاستیکی تمیز و خشک بردارید و بادکنکی را به دهانه آن ببندید .بطری را در اطراف آب گرم قرار دهید چه اتفاقی می افتد؟ حالا بطری را در ظرفی از یخ بگذارید و اختلاف آن را با آزمایش دفعه قبل مشاهده کنید
آزمایش شماره نه: یک عدد تخم مرغ را ۱۰ دقیقه بجوشانید تا کاملأ سفت شود و سپس با دقت پوست آن را طوری جدا کنید که به سفیده تخم مرغ پخته آسیب وارد نشود و بعد آن را روی دهانه یک بطری خالی شیر قرار دهید و یک کبریت روشن کنید و تخم مرغ را به آرامی بلند کنید و کبریت روشن را به داخل بطری بیاندازید و فورأ تخم مرغ را سر دهانه بطری قرار دهید و ببینید برای تخم مرغ چه اتفاقی می افتد؟
آزمایش شماره ده: با کار یک سیفون آشنا شوید یک سطل پر از آب را روی یک میز قرار دهید ویک سطل روی کف زمین کنار میز قرار دهید و یک سر لوله پلاستیکی را در سطل آب بالای میز و سر دیگر آن را در سطل خالی کف اتاق قرار دهید. یک لوله لاستیکی را از آب پر کنید و دو سر آن را با انگشتانتان محکم بگیرید تا آب از آن خارج نشود یک سر آن را در سطح آب سطل بالای میز و سر دیگر آن را در یک سطل خالی کف زمین فرو کنید حالا انگشت های خود را از دو سر لوله بر دارید چه رخ می دهد؟
آزمایش شماره یازده: یک شیشه مربای تمیز در دار و پر از آب آماده کنید و روی در آن یک سوراخ کوچک ایجاد کنید آیا می توانید از طریق سوراخ آب شیشه را خالی کنید ؟ بار دیکر یک سوراخ دیگر روی درب آن ایجاد کنید آیا این بار به راحتی آب خارج می شود؟ چرا؟
آزمایش شماره دوازده: خط کشی که وسط آن سوراخی باشد از نخی می آویزیم تا افقی قرار بگیرد حال دو عدد بادکنک مشابه را با نخهای یک اندازه از دو انتهای آن آویزان کنید تعادل برقرار می شود. حال اگر در یکی از دو بادکنک بدمید چه اتفاقی می افتد؟ و از این آزمایش چه نتیجه می گیرید؟
آزمایش شماره سیزده: با استفاده از پارچه دایره شکل و نخ و یک سبد کوچک یک چتر نجات بسازید و آن را از بلندی به پایین به فرستید و بار دیگر یک جسم نسبتأ سنگین در داخل سبد آن قرار دهید و از بلندی به پائین به فرستید . نتیجه این دو مرحله را مقایسه کنید. تا به نقش جریان هوا پی ببرید
آزمایش شماره چهارده:آزمایشهای طرح کنید که انحلال هوا را در آب و وجود آن را در خاک نشان دهد

حركت هوا در طبيعت انرژي باد

حرکت هوا در طبیعت (انرژی باد
هوا پدیده ای جالب است . دور تا دور ما پوشیده از هوا است. در حقیقت هوا انرژی و نیروی باور نکردنی دارد. از جنبش برگها یا حرکت چرخان دود بالای دودکش ها و یا تکان خوردن پرچم ، لرزیدن پنجره ها ،حرکت ابر ها در آسمان ، برخورد جریان هوا در طبیعت عامل مهمی به شمار می آید. تغییراتی که در اثر وزش باد های قوی روی سطح زمین هر سال شاهد آن هستیم که پیوسته باعث تغییر شکل طبیعت می شود. مثل همان طوفان گونو که در خرداد ماه سال ۸۶ در سواحل دریای عمان و استان هرمزگان شاهد آن بودیم. باد های قوی در ختان را کج می کنند و از ریشه در می آورند . سنگ ریزه ها را به صخره ها و سنگ ها می کوبند باعث تغییر شکل آنها می شوند. وقتی روی دریا باد می وزد در روی آب موج ایجاد می شود امواج دارای انرژی هستند و به ساحل سنگی برخورد می کنند و تغییرات مهمی در شکل ساحل پدید می آورند. خیلی از انواع حشرات ، دانه گرده گیاهان توسط باد ها به نقاط دور انتقال می یابند . آیا به حرکت پرندگان توجه کرده اید؟ این حرکت هوا در اطراف بالهای پرندگان است که در پرواز آنها نقش اساسی دارد . سعی کنید فقط برای یک ثانیه نفس نکشید حالا از طریق دهانتان عمیقأ نفس بکشید آیا برخورد هوا به سطح داخلی گونه های خود را احساس می کنید؟ می دانید هوایی که وارد دهان می شود کجا می رود؟ هوا برای حیات ما لازم است. گیاهان ، جانوران و حتی ماهیها که در آب بسر می برند برای زنده ماندن به هوا نیاز دارند. آیا تا به حال به سطح دهانه یک بطری فوت کرده اید؟ چه صدایی می شنوید؟ درست است صدایی شبیه به سوت می شنوید. با نی شروع به مکیدن شیر در لیوان کنید تا ببینید که هوا نیرو اعمال می کند و چگونه سبب مکیده شدن شیر از طریق نی نوشابه می شود. یکی از اسباب باز یهای هوایی که همهء ما در دوران کودکی برای تفریح و سرگرمی استفاده می کنیم همان بادباد ک ها و فر فره های کاغذی در اندازه ها و شکل های مختلف است که می توان ساخت. باد به حرکت بادبادکها و فرفره های کاغذی در هوا کمک می کند . حتی در برخی از کشور ها مانند چین ، ژاپن و کره روزی به نام روز بادبادک وجود دارد. کنترل و استفاده از نیروی باد همیشه فکر انسان را به خود مشغول کرده است. جا به جایی قایق ها و کشتیهای بادبانی در روی سطح در یا ها و اقیا نوس ها و یا حرکت چر خهای آسیاب بادی و... همه مدیون نیروی باد (جریان هوا) است. امروز در نقاط باد خیز از نیرو و انرژی باد برای تولید برق و بالا کشیدن آب از چاه استفاده می شود. انرژی باد برای تولید برق و بالا کشیدن آب از چاه استفاده می شود.

نكته هاي مهم براي آموزگاران و دبيران علوم تجربي

نكته هاي مهم براي آموزگاران و دبيران علوم تجربي

مي توانيد دانش آموزان را به مشاهده دقيق و توصيف شفاهي تشويق كنيد
بگذاريد آنها نتايج خود را فعالانه ثبت كنند با استفاده از كلمات ،تصاوير ،نمودار ها ،سخنرانيهاي ضبط
شده،مدل هاي ساده ،نمايش دستگاه ها كه در كلاس به صورت گروهي يا انفرادي مي سازند
نگران دريافت پاسخ هاي صحيح نباشيد و به دانش آموزان اجازه بدهيد كه آنچه را فكر مي كنند با
صداقت به زبان بياورند
سعي كنيد ذهن دانش آموزان را براي يافتن پاسخهاي بهتر كه با رسيدن آنها بهسن بلوغ ودرك بهتر
در آينده فرا مي رسد آماده و باز نگه داريد

سعي كنيد هر روز به طرق مختلف به كتا بها و سايت هاي اينترنتي اشاره و از آنها به عنوان مرجع به
دانش آموزان معرفي كنيد
توصيه و تاكيد مي شود كه با كمك خود دانش آموزان در هر كلاس يك قفسه يا يك كتابخانه كوچك
بسازيد و آنها را تشويق به جمع آوري كتابهاي خوب ومفيد جهت پيشرفت آنها در در سهاي مختلف
كنيد و در كلاس در دسترس آنها باشد تا در ساعات زنگ تفريح و يا در حين فعاليتهاي كلاسي راحت
بتوانند به كتابها مراجعه و مطلب مورد نياز خود را پيدا كنند
در بعضي مواقع سعي كنيد كلاس درس را به كلاس بزرگتر ، طبيعت ببريد زيرا طبيعت عرصهاي است
كه كودكان و نوجوانان مي توانند از طريق اكتشا فاتي واقعي ، در آن آموزش ببينند

سعي كنيد گاهي وقتها طراحي براي انجام آزمايش را به عهده دانش آموزان بگذاريد و از فعاليتهاي
آزمايشگاهي نوع اول فقط استفاده نكنيد بلكه فعاليتهاي آزمايشگاهي نوع دوم ، نوع سوم در كلاس
استفاده كنيد

بيشتر بدانيد و مشاهده كنيد

بال گستر پروانه بزرگ
حشرات فراوانترين موجودات زمين هستند و در سراسر جهان ديده ميشوند. و بيشتر آنها در جنگلهاي گرمسيري استوايي زندگي مي كنندو همه رشد غير عادي دارند. پروانهء كمياب« ملكه الكساندر ا » از منطقهء پاپوا در گينه نو، بزرگترين و رنگارنگترين پروانهء جهان است. پهناي بالهايش بيش ازيك سانتيمتر است از اين رو آن را پرنده بال گستر لقب داده اند

مشاهده كنيد
براي اينكه با زندگي پروانه ها بيشتر آشنا شويد تخم پروانه يا كرمش را روي سبزيجات پيدا كنيد و قفسي براي پروانه بسازيد و بكوشيد چگونگي رشد تخمها و تبديل شدن آنها را به پروانهء كامل پيگيري كنيد

استفاده از تخيل

استفاده از تخيل

آن چيست كه دو سر دارد و دو رنگ آبي وقرمز دارد و سنجا ق هاي كوچك رابه سوي خود مي كشد؟(معلم قصد دارد توجه بچه ها را جلب كنند.) پاسخ: يك خط كش مغناطيسي. بچه ها با شنيدن اين پاسخ از سوي معلم خود مي خندند و معلم صبر مي كند خنده بچه ها متوقف شود،معلم پرسش واقعي خود را مطرح مي كند. ‹ چرا يك خط كش مغناطيسي› و بعد ادامه ميدهد ‹آيا اصلأ مي توانيم يك خط كش را به آهن ربا تبديل كنيم؟ (هدف دوم معلم وارد كردن كودكان به انديشيدن است.) هنگامي كه بچه ها به تفكر در بارهء موضوع درس مي پردازند ، ديگر مي توان گفت آموختن را آغاز كرده اند؟ مي توان يك خط كش از جنس آهن ومقداري رنگ آبي و رنگ قرمز و چند باطري و سيم رابط به آنها مي دهيم تا با كمك يكديگر آن خط كش آهني كوچك را ابتدا دو سر آن را رنگ كنند و با طرح يك آزمايش سعي كنند به روش الكتريكي آن را به آهن ربا تبديل نمايند و سپس تعدادي سنجاق را به آنها مي دهيم تا به خط كش مغناطيسي (آهن ربا ) نزديك كنند و ببيند چه اتفاقي مي افتد؟