۱۳۸۶ دی ۴, سه‌شنبه

مورچه ها















































در كتاب ها خوانده ايد و يا در برنامه هاي تلويزيوني شايد ديده ايد كه بسيا ري از جانوران داراي زندگي اجتماعي هستند و به صورت دسته جمعي در گرو هاي كوچك و نسبتأ بزرگ با هم زندگي مي كنند و در انجام كار ها به يكديگر كمك مي كنند. همگي ما مورچه ها را در خانه ، در باغها ، پياده رو خيابانها و... ديده ايم. شايد از روي كنجكاوي لحظاتي به تماشاي آ نها مشغول بود ه ايم . بخاطر مي آورم كه وقتي كوچك بودم و به مدرسه مي رفتم يكي از دوستانم تعريف مي كرد كه مادرش ، براي اينكه او شيريني نخورد شيرينها را در بالاي كمد( كابينت آشپزخانه ) مخفي كرده بود و من در يخچال و جاي هميشگي نگهداري شيريني دنبال شيريني مي گشتم كه ناگهان متوجه دسته بزرگي از مورچه ها شدم كه به سمت بالاي سر كابينت در حال حركت بودند و در واقع با كمك مورچه ها ظرف نگه داري شيريني را پيدا كردم و خيلي از مورچه ها تشكر كردم . شايد شما هم مثل دوست من با چنين صحنه هاي روبرو شده ايد . حتما دفعه ديگر اگر مورچه ها را ديديد با دقت آنها را نگاه كنيد . و اگر مي توانيد تعدادي از آنها براي مدتي در يك ظرف شيشه اي نسبتأ بزرگ نگه داري كنيد و از لحاظ حركت ، ساختمان بدني و تغذيه آنها را مورد مشاهده و بررسي قرار دهيد . بعضي از مورچگان بزرگ و برخي خيلي كوچكند . مورچگان كجا زندگي مي كنند؟ مورچه ها مانند جانوران ديگر لانه دارند . برخي از آنها در تونل هايي كه در زير زمين زندگي مي كنند. و بعضي از انواع آنها تپه هاي بزرگي به نام ، مور تپه مي سازند . تا به حال با پدر و مادر خود يا با همكلاسيهاي خودتان به جنگل رفته ايد اگر به جنگل و محلهاي پر از درخت برويد و بررسي كنيد مي توانيد بعضي از انواع مورچگان را در داخل درختهاي خشكيده ببينيد . پوسته تنه اين درختان خشكيده را كمي با چاقو جدا كنيد مي توانيد آنها را ببينيد . پس بعضي از آنها در داخل درختهاي خشكيده يا پوسيده زندگي مي كنند. آيا مي دانستيد كه مورچه و برخي از حشرات ديگر مانند زنبور عسل و زنبور معمولي يك فرو رفتگي مشخصي در بين سينه و شكم خود دارند. يك مورچه را روي پوست پشت دست خود بگذاريد و احساس خواهيد كرد كه محكم شما را گاز مي گيرد پس مورچه مثل زنبور شما را نيش نمي زند بلكه بخاطر داشتن فكي قوي ، محكم گاز مي گيرد.در زندگي دسته جمعي مورچگان عده اي از آنها كه تعدادشان زيادتر است گارگر هستند و تعدادي كمي ملكه و تعدادي هم مورچه نر و تعدادي مورچه سرباز هستند . چگونه مي توانيم مورچه هاي گارگر را از مورچه هاي نر و ملكه شناسايي كرد ؟ مورچه هاي كارگر بال ندارند ولي مورچه هاي ملكه و نر داراي بال هستند. در فصل جفت گيري مورچه هاي نر به دنبال مورچه هاي ماده به هوا پرواز مي كنند و بعد از جفتگيري مورچه هاي ماده به زمين بر مي گردند و آن موقع بالهاي خود را از دست مي دهند. مورچه هاي ماده شروع به تخمگذاري مي كنند و مورچه ها ي نر مي ميرند. تخم ها ي آنها بسيار ريز است و فقط با كمك ذره بين و يا ميكرو سكوپ ديده مي شوند. در يك كلني مورچه ها ، تعدادي زيادي ملكه با هم زندگي مي كنند. و تعدادي از مورچه ها به عنوان سرباز از ملكه و تخمها محافظت مي كنند و حتي اين مورچه هاي سر باز به كلني هاي ديگر حمله مي كنند و لارو هاي مورچگان شكست خورده كلني هاي ديگر را با خود مي برند. مورچه هاي سرباز داراي سري معمولا بزرگ تر با آرواره قويتر هستند. لارو هاي مورچه ها معمولا سفيد رنگ است و پا ندارند. هنگامي كه لارو به حالت شفيره ( مرحله استراحت ) تبديل مي شوند يك پيله شبيه پيله كرم ابريشم كه تقريبأ سفيد رنگ است به دور خود مي تند . اين پيله به اشتباه تخم مورچه ناميده مي شوند. مورچه هاي گارگر هر گروه وظايفي خاصي انجام مي دهند تعدادي از آنها كلني را تميز مي كنند و برخي از نوزادن و شفيره ها محافظت و مواظبت مي كنند و عدهاي هم غذا جمع آوري مي كنند. و بعضي مثل بنا ها مشغول ساختن مور تپه مي شوند . مورچه ها در زمستان شته ها را به داخل كلني خود مي برند و از آنها مراقبت مي كنند تا فصل بهار از راه برسد. در فصل بهار مورچه ها ، شته ها را روي گياهان مي گذارند تا تغذيه كنند و بعد با استفاده از شاخك هاي حساس خود بدن شته ها را به آرا مي نوازش مي كنند تا مايع شيريني از انتهاي بدن شته ها خارج گردد كه بعد از آن مايع تغذيه مي كنند پس شته ها همان دامهاي مورچه ها به حساب مي آيند. نوعي مورچه بسيار خطر ناك به نام مورچه هاي گوشتخوار در مناطق مختلف بخصوص در افريقاي جنوبي ، برزيل و مكزيك در جنگلها زندگي مي كنند اين مورچه ها مثل يك سپاه عظيم چندين ميليوني با سرعت بسيار زياد حركت مي كنند و سر راه خود به هيچ چيزي رحم نمي كنند . مزارع را نابود مي كنند و حيوانات را مي خورند. يكي از راههاي مبارز و جلوگيري از پيشروي سپاه اين مورچه هاي گوشتخوار روشن كردن آتش است كه مي تواند سدي در مقابل سپاه مورچه هاي گوشتخوار به وجود بياورد








































































































هیچ نظری موجود نیست: