بازي با سايه

آيا تا به حا ل سعي كرده ايد با دست سايه خود را بگيريد ؟ سايه چيست؟ چگونه سايه تشكيل مي شود؟ با بچه ها به حياط مدرسه رفتيم و از يكي خواستم طناب بازي كند و يكي روي دو پاي خود بنشيند و يكي مرتب دستها و پا هاي خود را باز و بسته كند يكي به دور خود بچرخد . يكي از بچه ها مرتب بنشيند و بلند شود و از همه آنها خواستم كه وقتي اين حركات را انجام مي دهند با دقت به سايه هاي يگديگر نگاه كنند بعد به يكي از بچه ها گفتم بايستد و و دوستش با گچ كناره سايه او را بكشد. يك صندلي در حياط گذاشتم و از دانش آموزي خواهش كردم اين بار كناره سايه صندلي را روي زمين با گچ رسم كند. سپس بچه ها را به كلاس بردم كلاس را تاريك كرديم و روي يك ميز چراغ قوه گذاشتم و مقابل آن يك مجسمه قرار دادم و باز از دانش آموزي خواستم با مداد روي كاغذ زير مجسمه كناره سايه مجسمه را رسم كند. بار ديگر از بچه ها خواستم به كناره ديوار كلاس بروند و سعي كنند با انگشتان دستشان شكلهاي از حيوانات و تصاويري زيبا را روي ديوار ايجاد كنند. مجدد آنها را به سمت ميز محل انجام يك آزمايش هدايت كردم . و يك چراغ را روي ميز ي كه تا پرده فاصله داردگذاشتم . فضاي كلاس تاريك و چراغ راروشن كردم و قبل از آنكه توپ را در فاصله چراغ و پرده قراردهم از بچه ها پرسيدم چه موقع مي توانيم سايه و نيم سايه هر دو را ديد؟ بچه ها فكر مي كنند و بيش بيني مي كنند حالا براي مشخص شدن درستي و نادرستي پيشگويي آنها از يكي بچه خواستم آزمايش كند و يك بار توپ را به پرده نزديك كند و بار ديگر به چراغ بچه ها جواب خود را روي پرده خواهند ديد آنها پي مي برند كه وقتي توپ كاملا به پرده نزديك كنند تنها سايه آن ديده مي شود. چنانچه توپ را به چراغ نزديك تر كنندسايه و نيم سايه هر دو ديده مي شوند. بچه ها سايه كجا ديده مي شود؟ يكي از بچه ها جواب داد سايه جايي است كه نور خورشيد و نور چراغ نمي تواند به آن برسد. به آنها گفتم وقتي شما بر روي ديوار تصاوير سايه اي مي سا زيد با استفاده از دستهايتان يا اجسام ديگر باعث مي شود كه نور به ديوار نرسد. چرا در طول روز از صبح تا غروب طول سايه شما تغيير مي كند؟ چرا سايه همه ما بلند و كوتاه مي شود؟ از يكي بچه ها خواستم وسط كلاس بايستد و از دانش آموز ديگر كه روي صندلي ايستاده است خواستم درست به طور عمود دقيقأ بالاي سر دوستش با چراغ نور بتاباند و از بقيه خواستم با دقت به سايه دوستشان نگاه كنند . پرسيدم سايه چگونه است؟ بچه ها گفتندسايه فقط يك نقطه كوچك در اطراف پا ها است. بار ديگر مجسمه را روي ميز گذاشتم و از دانش آموز ديگر خواستم از بالاي سر مجسمه نور بتاباند و كم كم با حركت دست خود محل چراغ را تغيير دهد به سمت پائين و از همه خواستم با دقت تغيير طول سايه را تعغيب كنند. به آنها گفتم وقتي هوا تاريك است در يك در گاه روشن بايستند و ببيند براي سايه تان چه اتفاقي مي افتد؟ (سايه ممكن است تمام عرض خيابان را بپوشاند . زاويه اي كه از آنجا نور به روي شما مي تابد اين اختلاف را به وجود مي آورد.) اگر نور از بالا بر روي شما و يا مجسمه بتابد سايه شما و مجسمه كوچك خواهد بود. اگر نور از يك زاويه پائين تر به شما و يا مجسمه برخورد كند سايه شما و يا سايه مجسمه بلندتر خواهد بود. بنابر اين هنگام ظهر سايه تان كوتا ه تر از هنگام طلوع يا غروب خورشيد است. سايه چيست؟ نور به خط مستقيم حركت مي كند و هر گاه جسم كدر ي را در مسير پرتو هاي مستقيم نور قرار دهيم سايه تشكيل مي شود. اين جسم كدر مانع عبور نور مي شودو هرگاه جسمي مانع عبور پرتو هاي نور شود پشت آن جسم فضاي تاريك به نام سايه تشكيل مي شود. در واقع پرتو هاي نور از كناره و يا لبه هاي جسم مي گذرد . قسمت مركزي يك سايه كه هيچ نوري به آن نمي رسد كاملأ تاريك است و بقيه قسمتهاي سايه روشن تر است

فعاليت خارج از كلاس: بچه ها به اين تصوير نگاه كنيد سايه رنگي دست است ،تحقيق كنيد چگونه مي توان سايه هاي رنگي ايجاد كرد و اطلاعات جمع آوري كرده و با خود به كلاس بياوريد. و يك آزمايش را طراحي كنيد كه بتوانيد سايه هاي رنگي ايجاد كنيد.